ICT in gezondheidszorg

U bent hier

Inleiding: 

2013 was het jaar waarin de gezondheidszorg digitaliseerde. Dit zal een enorme impact hebben op patiënten en zorgverleners. We brengen graag een overzicht van de verschillende mogelijkheden. In deze nieuwsbrief stellen we eerst het eHealthplatform voor en maken we je computer klaar voor de digitale gezondheidszorg. Nadien bespreken we de basisdiensten van het eHealth-platform: deze bouwstenen zorgen voor een veilig en correct uitwisselen van medische gegevens in overeenstemming met onze privacy wetgeving. We sluiten af met handige weetjes en interessante links zodat je na het lezen van deze nieuwsbrief zelf aan de slag kan in het digitale gezondheidstijdperk

eHealth

Het eHealthplatform heeft als missie een goed georganiseerde, onderlinge elektronische dienstverlening en informatie-uitwisseling te bevorderen en te ondersteunen tussen alle actoren in de gezondheidszorg met de nodige waarborgen op het vlak van de informatieveiligheid, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de patiënt en de zorgverlener en het respect van het medisch beroepsgeheim. Meer kwaliteit, optimale veiligheid en administratieve vereenvoudiging zijn het doel van het platform. Weet: de overheid kan niet meekijken naar de gegevens die verzonden en gedeeld worden. De privacy en veiligheid zijn volledig gewaarborgd.

Het eHealthplatform wordt gesteund door de federale overheid en stelt alle diensten gratis ter beschikking van patiënten, zorgverleners en ontwikkelaars. Ga naar het eHealthplatform. Ben je patiënt? Kies dan “Burger”. Zorgverlener? Dan ga je binnen via “Zorgverlener”. Echte techneuten kunnen terecht bij “in de praktijk”. Je vindt meteen de toepassingen – ook wel applicaties genoemd – die voor elke doelgroep voorzien zijn.

Verzenden en delen van gezondheidsgegevens

Wat zijn gezondheidsgegevens

Gezondheidsgegevens zijn alle gegevens waaruit enige informatie afgeleid kan worden over je vroegere, huidige of toekomstige fysieke of geestelijke gezondheidstoestand. Het gaat om informatie over of uit je medische onderzoeken, diagnose en behandelingen en zorgen.

Daarnaast worden ook een heel deel gegevens over je verzonden en gedeeld die eerder administratief zijn: het gaat over gegevens die te maken hebben met facturatie, ziekteverzekering en dergelijke. Voor beiden geldt de privacy en veiligheid die hierboven aangehaald werden: niet iedereen heeft toegang tot alle informatie.

We hebben het hier verder enkel over delen en verzenden van gegevens die tot doel hebben de continuïteit en kwaliteit van zorg te optimaliseren. Er is een belangrijke redenen om dit te doen: ervoor zorgen dat iedere zorgverlener weet wat hij over je moet weten om je optimaal te verzorgen.

Je toestemming geven om medische gegevens te delen

Verschillende wetten beschermen je privacy als het gaat om medische gegevens. De belangrijkste zijn de wet op de privacy en de wet op het medisch beroepsgeheim (art 458 van het Strafwetboek) en de wet op de patiëntenrechten. Maar goed ook: gezondheidsgegevens behoren tot je privéleven en moeten dus beschermd worden. Je gegevens mogen enkel worden gebruikt door erkende zorgverleners en enkel indien je een “therapeutische relatie” met deze zorgverleners hebt. Je kan kiezen om bepaalde zorgverleners uit te sluiten. Zonder jouw toestemming mogen jouw gezondheidsgegevens niet gedeeld of verzonden worden en niet alle zorgverleners hebben altijd toegang tot jouw gezondheidsinformatie.

Wie heeft toegang tot de gegevens die je deelt?

Er zijn 3 belangrijke voorwaarden om toegang te krijgen tot medische informatie:
1) De zorgververlener die toegang wil is erkend door de federale overheidsdienst Volksgezondheid
2) Je hebt als patiënt je toestemming gegeven om je gegevens te delen
3) Je hebt een therapeutische relatie met je zorgverlener:

Bovendien kies je als patiënt zelf wie toegang heeft tot je gegevens:

Je hebt zelf toegang tot je gegevens en kan deze ook corrigeren. Je kan je zorgverlener vragen om bepaalde gegevens niet te delen. Je kan vragen om na te gaan welke zorgverlener toegang heeft gehad tot je gegevens. Je kan je toestemming gratis en op elk ogenblik weer intrekken.
Zorgverleners zijn gebonden aan het beroepsgeheim en mogen enkel vertrouwelijke informatie delen met een hulp & zorgverlener indien ze beide jou als patiënt verzorgen. Bovendien mogen ze enkel informatie delen die strikt noodzakelijk is om je optimale zorg te bieden.
Je kan ook zorgverleners uitsluiten.

We leggen zo meteen stap voor stap uit hoe je je toestemming kan geven om je gezondheidsgegevens te delen. Eerst staan we stil bij het begrip “therapeutische relatie”.

Een therapeutische relatie?

Een zorgverlener die je als patiënt persoonlijk behandelt of verzorgt, beschikt over een zorgrelatie met jou. Indien het gaat om een zorgrelatie tussen de patiënt en een aantal specifieke categorieën van zorgverleners (zoals geneesheren, apothekers, verpleegkundigen, zorgkundigen, …) dan spreken we van een ‘therapeutische’ relatie. Je kan enkel een therapeutische relatie hebben met een zorgverlener die door de federale overheidsdienst Volksgezondheid wordt erkend (artsen, apothekers, verpleegkundigen, … of de instelling waarin deze werken).

Praktisch: je therapeutische relatie met een erkende zorgverlener moet worden nagegaan. Dit kan door je elektronische identiteitskaart (eID) of SISkaart in de kaartlezer van de zorgverlener te plaatsen. Je therapeutische relatie duurt dan een aantal maanden (of tot je deze zorgverlener uitsluit). Een therapeutische relatie op basis van je eID duurt 6 maanden bij een (huis)arts, apotheker of verpleegkundige. In een ziekenhuis geldt een termijn van 1 maand indien je bezoek beperkt is tot de spoedgevallendienst. Bij een hospitalisatie blijft je therapeutische relaie met het ziekenhuis (en iedereen die er als zorgverlener werkzaam is) beperkt tot 3 maand.

Een therapeutische relatie kan ook vastgesteld worden door een Globaal Medisch Dossier af te sluiten bij je huisarts. je hebt dan een therapeutische relatie met je huisarts voor de duur van je Globaal medisch Dossier (1 jaar). Ook het afsluiten van een zorgtraject (enkel bij type 2 diabetes of bij chronisch nierfalen) bevestigt je therapeutische relatie met een huisarts en een specialist voor de duur van het zorgtraject (4 jaar).

Beland je zwaargewond op de spoeddienst, dan ben je niet meer in staat om je toestemming te geven voor een therapeutische relatie. In zo’n noodsituatie roept de arts de noodprocedure in, zodat hij je patiëntendossier kan raadplegen. Hij moet dit wel motiveren. Het gebruik van de noodprocedure wordt bijhouden en gecontrolleerd door het eHealthplatform.
De volledige nota rond de therapeutische relatie, de bewijsmiddelen en de duur kan je vinden bij de verslagen van het Sectoraal Comité van eHealth.

Gezondheidsgegevens delen optimaliseert kwaliteit van zorg

Niemand twijfelt er dan aan dat je zorgverlener best over alle relevante gegevens kan beschikken zodat hij je optimaal kan verzorgen. Delen van gegevens is dus nodig om de beste zorgen te kunnen krijgen: je huisarts verwijst je door naar een specialist, de thuisverpleegkundige vangt je na een operatie uit het ziekenhuis op, het dossier van je ouders wordt overgedragen aan het rusthuis, … Je toestemming geven is makkelijk!
We leggen je in een aantal stappen uit hoe je eenvoudig je toestemming kan gegeven om jouw gezondheidsgegevens te delen met zorgverleners. Je kan om elk moment de procedure stoppen of je toestemming intrekken. Het geven van je toestemming is gratis en veilig.

Zet je computer aan
Sluit je kaartlezer aan en steek je elektronische identiteitskaart (eID) erin
Open het programma waarmee je op het internet surft
Surf naar https://www.ehealth.fgov.be/webconsent/consent/home.xhtml?language=nl
Klik op “aanmelden via elektronische identiteitskaart”
Geef de 4 cijfers van je pincode in
Kies “identificatie als burger”

Je krijgt nu de status van je toestemming te zien. Indien je nog geen toestemming hebt gegeven staat er een rood symbooltje vergezeld van de bijhorende uitleg.

“Er werd geen enkele toestemming geregistreerd inzake facilitering van de elektronische uitwisseling van mijn medische gegevens in het kader van mijn gezondheidszorg.
In het kader van de projecten die door deze toestemming gedekt zijn is geen enkele raapleging of uitwisseling van gegevens betreffende mijn gezondheid mogelijk.”

Klik op “activeren”
Je krijgt een scherm waarin staat dat je de status zal wijzigen. Lees aandacht de volledige tekst
Vink het vakje aan voor “ Ik heb kennisgenomen van de informatie met betrekking tot de toestemming van de patiënt en de gevolgen die hieraan verbonden zijn.”
Klik op bevestigen
Je status heeft een groen symbooltje

Indien je al eerder toestemming gaf staat er een groen symbooltje, met eveneens de gepaste uitleg.

“Ik stem ermee in om de uitwisseling van mijn medische gegevens langs elektronische weg te faciliteren in het kader van mijn gezondheidszorg.
U hebt uw toestemming gegeven voor de uitwisseling (langs elektronische weg in het kader van uw gezondheidszorg) van gegevens betreffende uw gezondheid tussen de gemachtigde zorgverleners (er bestaat een bewezen therapeutische relatie tussen u en deze zorgverlener en u hebt geen uitsluiting ten aanzien van deze zorgverlener geregistreerd). Om deze elektronische uitwisseling mogelijk te maken stemt u er tevens mee in dat er verwijzingen naar deze gezondheidsgegevens worden opgenomen in een repertorium waarin aangeduid wordt waar deze gegevens beschikbaar zijn (bijvoorbeeld in welk ziekenhuis). Ter herinnering, deze bepaling houdt rekening met de patiëntenrechten, de wet op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de medische deontologie.”

Je hoeft niets meer te doen: je gegevens kunnen veilig worden gedeeld tussen erkende zorgverleners.

Niet gelukt? Je huisarts, verpleegkundige, apotheker of ziekenfonds helpen je graag verder.

Meer informatie over de dienst “econsent” vind je hier. Je kan de volledige tekst downloaden en rustig nalezen.

Ben je zorgverlener?

Als zorgverlener heb je een aantal extra mogelijkheden: je kan de toestemming van je patiënten registeren. Het instellen van je computer, kaartlezer en browser is dezelfde als hierboven beschreven.

1. Bij het aanmelden bij het eHealthplatform, kies je de gepaste rol (arts, apotheker, verpleegkundige, …).
2. Je hebt de keuze uit twee modi: basismodus en geavanceerde modus.
Via de geavanceerde modus kan je therapeutische relaties beheren tussen uw patiënt en andere zorgverleners. Om een therapeutische relatie aan te gaan tussen je patiënt en jezelf volstaat de basismodus. We gaan verder in op de basismodus.
3. In het scherm “Patiënt selecteren” identificeer je jouw patiënt. Dit kan door:

zijn elektronische identiteitskaart in te lezen (door de optie “Selecteer een patiënt via eID” te kiezen en vervolgens op “eID-kaart lezen” te drukken. Daarna druk je op ”Patiënt selecteren”);
het INSZ-nummer én het nummer van de identiteitskaart van de patiënt in te geven (door de optie “Selecteer een patiënt via eID” te kiezen, beide nummers in te geven en vervolgens op “Patiënt selecteren” te drukken);
het INSZ-nummer én het nummer van de SIS-kaart in te geven (door de optie “Selecteer een patiënt via INSZ en SIS-kaart” te kiezen, beide nummers in te geven en vervolgens op “Patiënt selecteren” te drukken).

4. Klik op de tab “Therapeutische relaties”.
5. Klik op “Aangeven”.
6. Klik op “Valideren”.

Artsen kunnen de therapeutische relaties beheren van hun patiënt met andere artsen, apothekers en verpleegkundigen.
Apothekers kunnen de therapeutische relaties beheren tussen hun patiënt en andere apothekers.
Verpleegkundigen kunnen de therapeutische relaties beheren tussen hun patiënt en andere verpleegkundigen.

Een stappenplan voor geavanceerd beheer van therapeutische relaties door zorgverleners vind je op de website van Vitalink. Professionals uit Brussel kunnen terecht bij het Huis voor Gezondheid via 02 412 31 65

Contacteer ons

Wil je geïnformeerd blijven over de meest recente ontwikkelingen in de digitale gezondheidszorg? Heb je vragen na het lezen van de nieuwsbrief? … Contacteer ons via info@huisvoorgezondheid.be of surf naar onze website voor bijkomende informatie.