 |
Psychiatrische zorg: te bed of niet te bed? Hervorming dreigt te worden afgebroken. |
| Datum |
14/06/2012 |
| Organisatie |
Netwerken Geestelijke Gezondheidszorg |
Psychiatrische zorg: te bed of niet te bed? Hervorming dreigt te worden afgebroken.
Twee jaar geleden gaf minister Onkelinx het startschot voor een fundamentele vernieuwing in de geestelijke gezondheidszorg. Die moet patiënten meer thuis en in de maatschappij opvangen, en minder in een ziekenhuisbed. Sindsdien gingen een aantal regio’s met een concreet project van start, andere bereidden zich voor maar wachten nog op definitief groen licht. Dat hervormingsproces dreigt nu halverwege afgebroken te worden, tenzij de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid er op 18 juni anders over beslist.
Ons land scoort slecht voor de zorg voor mensen met een geestelijke gezondheidsprobleem. Dagelijks zijn er in Vlaanderen gemiddeld drie zelfdodingen; dat is 1,5 keer hoger dan het Europese gemiddelde. Er is ook een onrustwekkende toename van personen die wegens psychische problemen een beroep moeten doen op een invaliditeitsuitkering. Tegelijk telt België in Europa het hoogste aantal psychiatrische ziekenhuisbedden per inwoner (152 per 100.000).Onze geestelijke gezondheidszorg is met andere woorden nog sterk gericht op een ziekenhuisopname. In de ons omringende landen is al langer een evolutie aan de gang waarbij personen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in hun vertrouwde omgeving worden opgevangen en behandeld. Dat is voor de patiënten minder stigmatiserend, en het verhoogt sterk hun kansen op een re-integratie in het arbeidscircuit en sociale milieu.
In België duurde het tot 2010 vooraleer deze gemeenschapsgerichte zorg voor psychiatrische patiënten ook echt kansen kreeg. De bevoegde ministers maakten het voor de diverse partners in de zorg mogelijk om zich in regionale netwerken te organiseren en de financiële middelen meer flexibel in te zetten. Op die manier kunnen bijvoorbeeld ziekenhuisbedden vrijgemaakt worden om meer ambulante vormen van zorg te organiseren. Ziekenhuizen, thuiszorgdiensten, huisartsen, welzijnsorganisaties enz. werken hiervoor samen en betrekken ook patiënten en hun familie. Deze heel nieuwe manier van werken betekent een hele omwenteling in de sector: het accent verschuift van de voorziening immers naar het netwerk, dat de patiënt ook voor en na begeleidt. Een belangrijk onderdeel in de hervorming zijn de mobiele teams, die professionele begeleiding aan huis bieden.
Om dit experimenteel proces op gang te brengen lanceerde minister Onkelinx een projectoproep. In juni 2011 besloot ze om 10 netwerken,verspreid over gans België, bijkomende middelen te geven om hun samenwerking vorm te geven. Daarnaast keurde ze nog 9 andere projecten goed, die slechts een voorlopige financiering kregen. Die dreigt nu te worden stopgezet. Die netwerken dreigen daardoor in het slop te geraken en hun activiteiten te moeten staken en terugschroeven. Patiënten in deze regio’s worden daardoor nodeloos lang in voorzieningen opgevangen. Vele partners in de geestelijke gezondheidszorg investeerden de afgelopen jaren veel energie in dit transformatieproces, dat moet leiden naar meer sociale inclusie van mensen met een geestelijk gezondheidsprobleem. De sector voelt zich bekocht en de patiënt is de dupe.
De 10 netwerken die nu al functioneren hebben de eerste positieve resultaten al bewezen; de 9 anderen begrijpen niet waarom ook zij niet van start mogen gaan met de reconversie in hun regio, die moet leiden naar meer opvang thuis. Patiënten en hulpverleners roepen minister Onkelinx op om voluit te gaan voor vernieuwing.
Namens de Netwerken Geestelijke Gezondheidzorg,
Contactpersoon: Lieven Lust, 0493 25 91 07, lieven.lust@prit.be